Sinds 15 November 2002 werk ik aan een proefschrift over de wijsgerige fundering van gewetensbezwaren, dat ik op 14 November 2006 hoop te hebben afgerond. Bij het schrijven hiervan word ik begeleid door Bert Musschenga. Het is mijn bedoeling op dit gebied ook enkele artikelen te publiceren.

Geweten

In mijn onderzoek richt ik mij in de eerste plaats op de term 'geweten'. De leidende gedachte is dat een goed verstaan van deze term ook leidt tot een goed verstaan van gewetensbezwaren. Na lezing van een grote hoeveelheid van de beschikbare literatuur over het onderwerp, ben ik tot de conclusie gekomen dat een nieuwe benadering van het fenomeen 'geweten' nodig is. Dit is de benadering van het geweten als symbool.

Geweten als symbool

We moeten de term 'geweten' ('Gewissen', 'conscience') en zijn voorlopers allereerst zien als een symbool dat uitdrukking geeft aan een bepaalde klasse van ervaringen. Een dergelijke benadering helpt de conceptuele geschiedenis van het geweten inzichtelijk te maken: dat de term zoveel aan autoriteit heeft ingeboet in met name de laatste eeuw, hangt mede daarmee samen, dat het geweten niet meer als een symbolisch, maar als een indicatief begrip werd opgevat; dat wil zeggen: als een begrip verwijzend naar een tastbaar object in de werkelijkheid.

Gewetensbezwaren

Het huidige (mis)verstaan van het geweten leidt tot de vraag wat gewetensbezwaren nu nog onderscheid van andere ('gewone') ernstige bezwaren. Een juiste benadering van het geweten leidt tot het antwoord op deze vraag.

Verder

Naast deze hoofdtaak doe ik onderwijservaring op door Bert te assisteren in het verzorgen van een aantal colleges. Ik maak deel uit van de Adviesraad van het Blaise Pascal Instituut, en van de Promovendiraad van de Onderzoeksschool Ethiek.