Het allerlaatste nummer van het tijdschrift In de Marge!

We openen dit laatste nummer, een special over identiteit, met twee teksten die een thematiek behandelen die ‘voorwaardelijk’ is voor alle menselijke identiteit. Leo ten Kate, emeritus hoogleraar Klinische Genetica van het VU medisch centrum (en jarenlang bestuurslid van het Bezinningscentrum) reageert op een artikel dat ethicus Bert Musschenga in het vorige nummer schreef over de mogelijkheid om via gentechnologie betere mensen te maken, betere ‘identiteiten’ dus. Filosofe Loes Derksen, gespecialiseerd in het vak wijsgerige antropologie, stelt vragen bij de groeiende belangstelling voor een verschijnsel dat we de voorwaarde voor alle identiteit kunnen noemen: bewustzijn.

Het volgende essay is de neerslag van de openingslezing die mr.dr. C.J.M. Schuyt, jurist en emeritus hoogleraar sociologie, tegenwoordig lid van de Raad van State, hield bij het afscheidssymposium van het Blaise Pascal Instituut. Hij buigt zich over de vraag naar collectieve menselijke identiteit: wanneer spreekt men met recht en wanneer ten onrechte van een ‘wij’, van ‘wij Nederlanders’ bijvoorbeeld of van ‘wij van "de familie" van de VU?’ Welke inhoud heeft dat ‘wij’?

Na de aandacht voor collectieve identiteit komt ‘persoonlijke identiteit’ aan de orde. Ethicus Bert Musschenga, directeur van het Blaise Pascal Instituut en hoogleraar aan de Faculteit der Wijsbegeerte van de VU, denkt na over de toekomst van de identiteit van de persoon. Psychologe Doret de Ruyter, hoogleraar aan de Faculteit der Psychologie en Pedagogiek van de VU, gaat vervolgens in op de rol die idealen (moeten) spelen bij de ontwikkeling van een persoon.

‘Eco-theoloog’ Jan Boersema en theoloog Martien Brinkman, beiden hoogleraar aan de VU (Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, respectievelijk Faculteit der Godgeleerdheid), schrijven vervolgens over de identiteit van de universiteit. Boersema schrijft eerst kritisch over ‘de’ universiteit in Nederland, waarna hij een praktisch voorstel doet om één universiteit, de VU uiteraard, op het gebied van onderzoek naar het raakvlak van wetenschap en levensbeschouwing meer bijzonder te maken. Brinkman stelt vast dat in een veranderend geestesklimaat – terugkeer van religie, verlangen naar ‘iets groters’ e.d. – ook een bijzondere universiteit als de VU veranderen moet, waarna hij zijn essay besluit met het aanduiden van enkele praktische maatregelen die aan de VU genomen zouden moeten worden.

Dit nummer wordt besloten met een essay van cultureel antropoloog Oscar Salemink, hoogleraar aan de Faculteit de Sociale Wetenschappen aan de VU, over de vraag of de ‘Nederlandse identiteit’ wel een toekomst heeft. Onder meer aan de hand van een analyse van de ‘afscheidsdienst’ van André Hazes gaat hij in op de in- en uitsluitende rituelen waarin de Nederlandse identiteit zich uitdrukt.

Lees verder in het eerste nummer van jaargang 2009 en tevens het allerlaatste nummer van In de Marge:

marge2009-1.pdf