Ook de wetenschapsbeoefening kent golfbewegingen, modes en trends. Ze zijn misschien niet zo opzichtig als in de kledingindustrie, maar beïnvloeden wel de thema’s waar de wetenschap haar aandacht op richt, en de waardering voor dan wel het in vergetelheid raken van eerdere bevindingen. De komende tijd willen we met enige regelmaat het oog richten op grote voorgangers in verschillende disciplines, van wie de waardering onderhevig is aan fluctuaties: geëerd, verguisd, vergeten, opnieuw actueel. Hans van Rappard van de Faculteit der Psychologie en Pedagogiek bijt het spits af met een portret van Wilhelm Wundt, die beschouwd wordt als vader van de experimentele psychologie, maar wiens actuele betekenis ook gelegen is in zijn denken over dat gebied van de psychologie dat niet door de experimentele methode bestreken wordt.

Filosofe Angela Roothaan laat zien hoe juist vrouwelijke denkers aandacht hebben voor het alledaagse als bron van spiritualiteit en mystiek. Uit hun geschriften blijkt dat de werkelijkheid van gewone arbeid, ook de sleur van fabrieksarbeid en het huishouden, niet overstegen hoeft te worden, maar dat juist ook daarin het ‘hogere’ gevonden kan worden. Misschien zou men hier kunnen spreken van een feminisering van de spiritualiteit. Wat de feminisering van een concrete maatschappelijke beroepsgroep voor invloed heeft laat Wanda N. Everts zien. Zij is vice-president van de rechtbank te Zwolle en schreef op verzoek van de redactie over de veranderingen die de toestroom van vrouwen in de rechterlijke macht teweeg brengt, over wat verschilt en wat hetzelfde blijft in een vrouwelijker geworden rechtspraak.

Bart Voorsluis beschrijft hoe de auteur Joseph Conrad eerst gewaardeerd werd om zijn antikolonialisme en Westerse zelfkritiek, zoals die in de roman Heart of Darkness naar voren zouden komen, en vervolgens door schrijvers uit de Derde Wereld verguisd werd om diezelfde roman, waarin Afrika alleen maar uitgebeeld zou worden als het negatieve tegenbeeld van Europa. Bart Voorsluis laat zien aan de hand van een kort verhaal, dat als voorstudie voor Heart of Darkness beschouwd kan worden, hoe onterecht deze kritiek is. Ook hier een golfbeweging dus.

Jan Boersema is dit jaar toegetreden tot de staf van het Bezinningscentrum en benoemd tot bijzonder hoogleraar in de Faculteit der Aard- en levenswetenschappen met als leeropdracht ‘Culturele en levensbeschouwelijke aspecten van de relatie mens natuur’. Hij geeft een groot en kritisch overzicht van recente dissertaties, waarin de milieuproblematiek vanuit de theologie benaderd wordt.

In november organiseerden het Bezinningscentrum en VU-Podium een drietal lunchbijeenkomsten, waarin steeds twee sprekers ingingen op verschillende aspecten van de vraag ‘Why do we hate America – or do we?’. De laatste bijeenkomst ging over het Amerikaanse patriottisme en de religieuze component daarin. Bert Musschenga vindt dat Nederland en Europa best iets kunnen leren van de Amerikaanse vaderlandsliefde, maar pleit voor een seculiere en ethische variant.

In maart 2003 verschijnt een special van het tijdschrift over 'Het VU debat over normen en waarden'. Studenten en medewerkers worden van harte uitgenodigd om een column van circa 1000 woorden te schrijven. Alle bijdragen zullen worden worden gepubliceerd op de website van het Bezinningscentrum. Een beperkt aantal zal worden geselecteerd voor de 'papieren uitgave' van de special. De geselecteerde auteurs krijgen een boekenbon van 50 euro.

Lees verder in het vierde nummer van In de Marge:

marge4-2002.pdf

Het eerste drie nummers van de jaargang:

marge1-2002.pdf

marge2-2002.pdf

marge3-2002.pdf